Natuurlijke zonnebrandcrème in bacterie

Hoe minder bos, hoe meer muggenbeten

Onlangs ontdekten wetenschappers van de Meijo Universiteit in Japan en de Chulalongkorn Universiteit in Thailand een nieuw natuurlijk zonnefilter in bacteriën, die zich bevinden in warmwaterbronnen in Thailand. Deze stof blijkt uv-straling te blokkeren en een anti-oxiderende werking te hebben, ofwel schadelijke vrije radicalen te neutraliseren. Nader onderzoek moet nog uitwijzen of hiermee veilige milieuvriendelijke zonnebrandcrème en anti-verouderings- of huidverzorgingsproducten zijn te ontwikkelen.

De bacterie leeft in de warmwaterbron Bo Khlueng in de provincie Ratchaburi in Thailand, zo valt te lezen in een artikel van de  onderzoekers, in het tijdschrift Science of the Total Environment, te lezen. Als de cyanobacteriën worden blootgesteld aan ultraviolette straling A en B, en zout, ontstaat de natuurlijke stof.

Minder bos betekent meer muggenbeten. Althans, zo blijkt uit onderzoek in het snel verdwijnende Atlantisch Woud in Brazilië. Muggen passen zich aan als er meer mensen dichterbij zijn. Tijdens hun zoektocht naar voedsel in de schemering stappen zij over op de mens, als dieren minder voorkomen. Behalve jeuk, is een nadeel dat de insecten virussen kunnen meebrengen, die leiden tot ziektes zoals dengue en gele koorts, met langdurige complicaties.

Lees verder op de pagina Nieuws

Frankrijk: economische kansen in steeds minder gebieden

Tot de rijkste streken van Frankrijk behoren Parijs en omstreken en de regio bij de Zwitserse grens. Gebieden in de rest van het land verliezen industriële activiteiten, zien jongeren gaan en inkomens stagneren. Acties van de protestbeweging ´gele hesjes´ zijn hiervan niet los te zien.

In Frankrijk - en overigens ook in andere landen - concentreren economische kansen zich steeds meer in steeds minder gebieden. Dit weerspiegelt een gepolariseerde economie, beperkt tot enkele steden, met veel geschoolde werkgelegenheid. Aldus blijkt uit een vergelijkend onderzoek naar de spreiding van huishoudens met hoge inkomens op kaarten van de Franse departementen uit 1960, 1990 en 2019.

De meest recente kaart laat duidelijk zien dat het ‘rijke Frankrijk’ is teruggebracht tot enkele metropolen, zoals Parijs, Nantes, Straatsburg en Nice, en departementen bij de Zwitserse grens, zoals Haute-Savoie en Ain. Er is duidelijk sprake van ongelijkheid, is de conclusie van Franse onderzoekers, H. Albis, hoogleraar aan de ESSEC Businessschool, A. Sotura, onderzoekster bij de Universiteit van Lyon 2 en F. Bonnet, onder meer demograaf bij het Nationaal Instituut voor Demografische Studies, in hun studie ‘Waar wonen de rijkste mensen?’.  In de regio Île-de-France zijn hoge inkomens sterk geconcentreerd in Parijs, Hauts-de-Seine en Yvelines, terwijl Seine-Saint-Denis zeer weinig rijken telt. In de Parijse regio kent de polarisatie, met andere woorden, een record.

Gekwalificeerde banen, efficiënte infrastructuur en een proactief overheidsbeleid, zoals in het centrum voor onderzoek, innovatie en high-techbedrijven op het Saclay-plateau (Essonne) en de grensregio’s rond Geneve zijn kenmerkend voor de regio’s met de (zeer) rijke huishoudens.

Lees verder op de pagina Informatie.

Aandeel zeer hoge inkomens in lokale bevolking in 2019. Inzet: Parijs gekenmerkt door zeer grote inkomensverschillen. Oranje (Yvelines, hoog percentage), donkerblauw (onder meer Saint-Denis, laag percentage).

Gehechtheid eigenaar aan boerderij beperkt instroom landelijke berggebieden

Bepaalde landelijke regio’s, die met leegloop kampen,  lukt het niet nieuwe inwoners aan te trekken. Maatregelen om economie of recreatie te stimuleren zijn niet genoeg. Diepgewortelde gehechtheid aan boerderijgebouwen en grond laten leegstand voortbestaan. Althans, dit geldt in elk geval voor berggebieden in de Oostenrijkse Alpen, concluderen onderzoekers op basis van interviews met eigenaren van leegstaande boerderijen in de gemeente Innervillgraten in Tirol, gepubliceerd in het Britse tijdschrift Geographical Journal.

De sterke band met grond en gebouwen is generaties lang zo gegroeid. Onder meer vertraagde of geweigerde overdracht al of niet naar familieleden is een belangrijke barrière om het bezit van de hand te doen. De onderzoekers, Bernhard Grüner en Elizabeth Gruber (Afdeling Geografie van de Universiteit van Innsbruck) signaleren ook dat beleidsmaatregelen om tweede woningbezit te beperken en grondoverdrachtswetten, die gunstig zijn voor de lokale bevolking, deze situatie ondersteunen.  Er is geen sprake van een gebrek aan interesse voor de leegstaande boerderijen.    

Meest voorkomende fout van e-bikers: geen helm op 

E-biken zonder helm is de meest voorkomende overtreding onder kwetsbare verkeersdeelnemers, vooral ’s middags en in het voorjaar, vooral in een bebouwde omgeving met commerciële activiteiten.

Aldus de conclusie van onderzoekers van de School of Architecture and Art (North China University of Technology,) in Beijing. Op basis van onder meer Streetviewbeelden werd het gedrag van voetgangers, motorrijders en fietsers onderzocht, kwetsbaar als weggebruiker, want onbeschermd, en vaak betrokken bij ongevallen. Het dragen van een helm op een elektrische fiets is in China overigens verplicht.  

Andere overtredingen verschillen per groep. Voorbeelden hiervan zijn haastig overstekende voetgangers op drukke wegen en fietsers die door rood rijden. Onder overtredingen vielen verder bijvoorbeeld op de stoep rijden en bellen tijdens het fietsen.  

Er zijn verschillen per seizoen, zo blijkt,  voetgangers begaan 's winters meer overtredingen, en fietsers 's zomers. Het onderzoek werd verricht in de wijk Sijingshan in het westen van de Chinese hoofdstad.

Particuliere e-bikers blijken verreweg de grootste groep overtreders te zijn, gevolgd door voetgangers en als derde groep kwamen bezorgers op de e-bike uit de bus. Vooral particuliere mannelijke e-bikers van middelbare leeftijd, rijden vooral in de lente, zonder helm.

Met deze resultaten kunnen stedenbouwers en beleidsmakers gerichte interventies voor specifieke gebruikersgroepen bedenken, op specifieke tijdstippen en locaties, zodat het stedelijk verkeer veiliger wordt, aldus de onderzoekers.

Blik op Intervillgraten, bergdorpje in de Tiroler Alpen.  Bron: Haefert via WikimediaCommons.

Door AI aangestuurde straatverlichting redt Nigeriaanse kustweg

Duizenden op zonne-energie werkende straatlantaarns zullen kunnen bijdragen aan financiering voor de aanleg van de (lang uitgestelde) Lagos-Calabar kustweg in Nigeria.

Het Britse greentechbedrijf Conflow Power Group heeft in samenwerking met het Nigeriaanse infrastructuurbedrijf More Energy een plan opgesteld, waarover overlegd gaat worden met de Nigeriaanse overheid. De straatverlichting krijgt ook een functie als AI-datacenter.

De 28.000 iLamps langs de 700 km lange snelweg zouden een jaarlijkse omzet van 1,26 miljard dollar genereren en zo bijdragen aan de financiering van de aanleg van de snelweg. Elke iLamp is uitgerust met processors, wat aanzienlijke inkomsten genereert omdat aanbieders als OpenAI betalen voor de rekenkracht. De slimme straatverlichting biedt bovendien bewakingscamera's, voertuigherkenning en noodhulpsystemen.

De snelweg in Nigeria werd in de jaren 70 al ontworpen om negen kuststaten met elkaar te verbinden en zo het toerisme en de handel in het zuiden te stimuleren. 

Bron: Geographical, december 2025

Een van de vormen van risicovol gedrag van kwetsbare verkeersdeelnemers: het niet dragen van een helm. Bron: Moblie sensing Images.

Nederland telt meeste campings in Europa

Nederland is het land waar - relatief gezien - in Europa de meeste campings zijn te vinden. Telt Frankrijk, met ongeveer 85.000 campings, het grootste aantal in absolute zin, en zijn het er in Groot-Brittannië 7000, gekeken naar het aantal naar grootte van een land, wint Nederland met 3000 kampeerplekken. Dit is te zien op een kaart van de Geodienst van de Rijksuniversiteit Groningen, waarop elke camping in Europa met een stip staat aangegeven, en Nederland donkerrood kleurt. 

Nederland telt niet alleen in Europa de meeste campings per oppervlakte, ook qua voorzieningen, prijzen en keuze scoort Nederland hoog.  

Bron: www.kampeerzaken.nl. 30/6/2025; 

Nederland in Europa koploper met  aantal laadpunten

Bron: Geodienst Rijksuniversiteit Groningen, gebaseerd op data van Archies campings

Bron: European Alternative Fuels Observatory 

Nederland beschikt binnen Europa verreweg over de meeste laadpunten voor elektrische auto's. Elke 8 km is er een AC-laadpunt te vinden. Op de kaart hiernaast is dat goed te zien. Nederland kleurt hierop behoorlijk donkerblauw. in Duitsland op elke 23,8 km een laadpaal beschikbaar, in Denemarken en België is dat op elke 25 km en in Frankrijk slechts op elke 38 km. 

Wat snelladers betreft valt er in Nederland elke 27 km een DC-lader te verwachten, in Duitland  elke 23 km en in Frankrijk elke 38 km.

Het aantal snelladers voor volledig elektrisch voertuig valt dus wat tegen in Nederland. Daarentegen staat Nederland weer aan de top als het gaat om het aantal laadpunten bij campings.   

Geen zorg dus voor de elektrische rijder in Europa. Dat neemt niet weg dat kustgebieden, snelwegen en steden het beste zijn voorzien, zoals op de kaart is te zien. Wie meer inzoomt en op de spreiding van laadpalen in de landen let, ziet ook dat bijvoorbeeld het midden van Frankrijk relatief het minst goed voorzien is. Iets om rekening mee te houden tijdens de reis naar het zuiden en terug. Kleine onzekerheden blijven ook nog de pas die niet werkt op bepaalde laadpalen of de (even) helemaal niet-werkende laadpaal. Ten slotte kan het lezen van de informatie op de laadpaal een probleem vormen, als de felle zon er pal op staat. 

Bron:  www.camp-to-go.nl/02-07-2025

 

Paneldiscussie in Nieuw-Zeeland:

Plaatsen en hun namen 

Haven van Tauranga

De Nieuw-Zeelandse Universiteit van Waikato, gevestigd in de havenstad Tauranga, organiseert op 22 november a.s. een gratis openbare paneldiscussie. Onderwerp is de impact van het geven van een naam aan een plaats, de impact daarvan op het identiteitsgevoel van een gemeenschap en wat geografie ermee te maken heeft.

De bijeenkomst maakt onderdeel uit van een internationaal geografiecongres over meerdere thema’s (onder meer inheemse bevolkingsgroepen).

Hoogleraar geografie Lynda Johnston van de universiteit is verheugd op deze manier aandacht te kunnen besteden aan de kracht en het proces van het geven van namen aan plaatsen.

Bron:

https://www.waikato.ac.nz/news-events/news/how-do-places-get-their-names-and-what-does-geography-have-to-do-with-it/

AI helpt bij voorspellen volgende grote aardbeving in Californië

Onder de aardkorst in Californië bevinden zich vele breuken - grote brokken rots die langs, over, onder of in elkaar glijden. De beweging is traag, totdat de grond schudt. Een grote aardbeving in deze Amerikaanse staat wordt zeker verwacht. Maar als, met behulp van AI. voorspeld kan worden waar deze waarschijnlijk zal plaatsvinden en met welke kracht, kunnen gemeenschappen zich voorbereiden, stelde Zacharias Ross, geofysicus van het Californisch Instituut voor Technology, onlangs in National Geographic Science.

Door Californië loopt de San Andreas-breuk. Langs deze transforme breuklijn bewegen de Pacifische en Noord-Amerikaanse Plaat in tegengestelde richting. De wrijving is niet geleidelijk, maar in plotselinge stappen. De vrijkomende  energie veroorzaakt aardbevingen.  

 

Diagram van de San Andrea Fault (rode lijn).  Ten westen van de rode lijn: Pacifische Plaat, ten oosten Noord-Amerikaanse Plaat. Bron: Wikipedia

Momenteel worden kaarten van de ondergrond van Californië getekend, en elke breuk in kaart gebracht en gevolgd. Met behulp van AI zullen seismometers trillingen detecteren en registreren, als ook bewegingen in de aardkorst.  

Bronnen: National Geographic Science, ISAAC, (eiligheidsbedrijf, gespecialiseerd in ‘slimme technologie’ voor gebouwen en infrastructuur tegen trillingen.

Nieuw bewijs uit laatste ijstijd: klimaatverandering verzwakt Golfstroom

Uit nieuw onderzoek van het University College Londen blijkt dat tijdens de laatste ijstijd, zo´n 20.000 jaar geleden, de Golfstroom sterker was dan nu door krachtiger waaiende winden over de subtropische Noord-Atlantische Oceaan. Als klimaatverandering in de toekomst zwakkere subtropische winden brengt, zoals eerder al uit onderzoek bleek, verzwakt ook de Golfstroom, aldus hoofdonderzoeker J. Wharton. Minder warmte bereikt dan Europa met afkoeling van het continent als gevolg.

De Golfstroom. Bron: wikipedia

Vanuit de Golf van Mexico voert de Golfstroom via de Amerikaanse oostkust en de Atlantische Oceaan warm water naar Europa, waardoor het er warmer is dan op grond van de breedtegraadligging te verwachten zou zijn.

Dit uit de omstandigheden tijdens het Weichselien afgeleide bewijs, komt nog bij de door onderzoek al voorspelde verzwakking van de wereldwijde thermohaliene circulatie door klimaatverandering. De Golfstroom maakt daar deel van uit en het relatief warme water zou Europa dan niet bereiken.

Bron: Science Daily, 10/7/2024. Zie verder pag. Links.

Thermohaliene circulatie. Bron: wikipedia

Nieuwe cafés in Franse dorpjes             

De automobilist die door Frankrijk reist, weet dat het niet meer eenvoudig is onderweg een horecagelegenheid te vinden voor een café au lait. Maar sinds het project loopt van de ‘SOS-groep’ om 1000 cafés in Franse dorpen terug te zien, bestaat de kans zo’n multi-service café tegen te komen. Deze zijn er weer in het kader van het revitaliseren van kwetsbare gebieden. 

Momenteel telt het platteland dan ook weer 221 cafés in 70 departmenten die dankzij dit initiatief hun deuren (her)openden. Zoals in Baccon in de Loiret of Ferreux-Quincey in de Aube. Ook trekt er deze zomer weer een mobiele wagen langs gebieden in het oosten van Frankrijk die feestelijke bijeenkomsten met muziek en eten en drinken organiseert om dorpelingen weer in contact met elkaar te brengen en natuurlijk informatie te geven over het project aan geïnteresseerde aanwezigen. Het doel is economische en sociale banden in Franse dorpen van minder dan 35.000 inwoners te versterken. Het zogeheten multi-service café kan ook een kruidenier, werkruimte of ophaalpunt voor pakketten herbergen. De eerste cafés openden in 2023. In meer dan de helft van de 26.000 Franse gemeenten is geen enkel bedrijf meer te vinden en in minder dan een kwart van de gemeenten zit een café. Terwijl 80% van de Fransen de aanwezigheid van een café in het dorp toejuicht.

Bron: https://www.1000cafes.org

 

Bron:. WIRE’s Climate Change, mei/juni 2024. P. Scussolini, e.a. VU Amsterdam.  

 Bron: Bestand:Koppen classification worldmap C, wikipedia