Populairste eet- en drinktrends 2025

Wereldkaart met herkomstgebieden  voedseltrends. Bron: Geopress/Freeworldmaps.net

1. Torenhoog belegde sandwiches, nu al een hit tijdens lunchtijd in het Verenigd Koninkrijk, dit jaar ook elders
2. Geklaarde cocktails, heldere mixdranken, waaruit onzuiverheden en vaste stoffen zijn verwijderd, al van New York naar Singapore (ghosted colada) en Mumbai (gamble, gemaakt met pisco, mescal, selderijblad, guave, gember en duindoorn) overgewaaid. 
3. Chips op het restaurantmenu
4. Gepimpte instant noedels
5. Boekhandelbars, het midden houdend tussen een boekwinkel, café, bibliotheek en bar. 

 6. Koreaanse sool, nieuw uit de Koreaanse cultuur, na K-Pop en K-Food, nu K-Sool, gewoon Koreaanse drank, met wijn

 7.Limoncello, onder meer in cocktails, zoals Limoncello spritz

 8. Hotdogs, zoals The Texican, gegarneerd met guacamole,  chipotle en tortillachips

 9. Specialiteiten met zeewier, zoals zeemosmangosap, kelpsalsa en zeemosgummies. In het Verenigd Koninkrijk van de duurzame Welshe zeewierboerderij Câr-Y-Môr, zeewierketchup-, pesto- en kruidenmixen

10.Masa, maisdeeg uit de Mexicaanse keuken voor bv. tortilla’s

11.Pistache, in croissant, tiramisu of latte.

Kat assisteert bij aardrijkskundeles                                

Bron: National Geographic Traveller (UK), 12, 2024

Bron: www.freepik.com

Op de Key Elementary School, een basisschool in Tulsa, Oklahoma, weet een kat de harten en de verbeelding van de leerlingen tijdens de aardrijkskundeles in de schoolbibliotheek te veroveren. Finnegan Fursby is de naam van de kat die door de bibliotheek zwerft, en ook geliefd is bij het personeel.

Bibliothecaresse Ivy Jones kwam op het idee haar kat in te zetten bij de les na de positieve reacties van de kinderen, nadat ze Finnegan Fursby een keer mee had meegenomen naar de les. Hoewel hij tijdens de lessen gewoon zijn gang gaat, maakt zijn aanwezigheid in de bibliotheek het verschil. Door hem bij aardrijkskunde te betrekken, is de reactie van de kinderen een stuk sterker, volgens de bibliothecaresse.

De leerlingen nemen wekelijks deel aan de zogeheten aardrijkskunde-challenge in de bibliotheek, geïnspireerd door Finnegan Fursby, die een paar keer per jaar langskomt. Jones "stuurt" haar kat naar verschillende locaties over de hele wereld, en de leerlingen moeten raden waar hij is. Hij vertelt ook wat hij er leert. Deze creatieve benadering, door de kat in afbeeldingen van de locaties te monteren, betrekt leerlingen niet alleen bij aardrijkskunde, maar brengt ook hun fantasie tot leven, en maakt leren interactief en leuk wordt, aldus de bibliothecaresse. Jones hoopt ooit een boek te schrijven over de reizen van Finnegan.

Overigens komt het ook in Nederland voor dat een 'schoolkat' in de klas wordt toegelaten, en een pedagogische of didactische rol vervult, meldde het Onderwijsblad vorig jaar al eens. En soms ook honden, om aan voor te laten lezen.   

Bron: News on 6, Onderwijsblad, AOb

De ongelijke verdeling van feestgangers tijdens Halloween in een Amerikaanse stad en tijdens Sint-Maarten in Amsterdam-C 

Sommige plekken in steden zijn voor feestgangers die op Halloween langs huizen gaan om wat lekkers te krijgen ('trick or treat' genoemd, een gebruik in de VS), een bezoek waard, andere niet. Dit constateert stadsgeograaf Bill Lindeke, docent Urban Studies aan de afdeling Geografie, Milieu en Samenleving van de Universiteit van Minnesota in een opiniestuk  in de MinnPost (28/10/2024). Vergeleken met vroeger is het 'landschap' tijdens  Halloween nu ongelijk verdeeld.

Lindeke, woonachtig en werkzaam in de noordelijke Amerikaanse tweelingstad Minneapolis- St.Paul valt het volgende op: “Sommige blokken in de stad zijn Halloween hotspots, zoals Wexford Heights in New Brighton en Englewood tussen Dunlap en Syndicate. Andere delen van de stad trekken helemaal geen bezoekers. Terwijl vroeger het een kind niet uitmaakte langs welke huizen in welke straten het ging.

Oorzaak volgens Lindeke is wat hij noemt de ‘agglomeratie van groepsdruk’. Die ene plek trekt steeds meer bezoekers. Een blok op Palace Avenue, een gewone straat in de wijk Mac-Groveland in St. Paul's, bewijst dit ook. Iedereen in het gebied kent het, tussen Albert Street en Hamline Avenue, als de  Halloween hotspot van de tweelingstad.

Ooit hebben een paar enthousiaste feestvierders hier hun voortuinen met pompoenen en spinnenwebben versierd en zo is het begonnen. Van het een komt het ander.

Al spelen soms ook stedenbouw, zoals op Victory Memorial Drive, een brede laan met fraaie huizen, of architectuur, zoals op Saint Paul’s Summit Avenue, die families uit de oostelijke stadsdelen trekt, een rol. Het is net als bij ‘vakantiemicro-geografie’, besluit Lindeke  zijn overweging.

Misschien is de hedendaagse viering van Halloween in de Verenigde Staten wel vergelijkbaar met de viering van Sint-Maarten in Nederland anno 2024. Belden de kinderen vroeger gewoon overal aan, waar licht brandde, en zongen zij, met de lampions in de hand, het bekende lied en overhandigde de buurman- of buurvrouw wat snoepgoed. Tegenwoordig lopen groepjes kinderen, althans in een Amsterdamse buurt in het centrum, diverse adressen op een, lijkt het, van tevoren vastgestelde route af. Naar adressen waar kinderen wonen die ze bijvoorbeeld kennen van school. En nooit eerder gezien dat huizen ook in de sfeer van Sint-Maarten gebracht werden. Er waren op 11/11 lichtjes aangebracht en een enorme pompoen neergezet voor een van de huizen in de straat. Dat adres had ook een grote aanloop. Waarschijnlijk een Sint-Maarten hotspot. Zo haalde een willekeurige buurvrouw voor niets snoep in huis….

Nieuws (vanaf 2024)

Nieuwe website:    www.ruimtelijkeordening.nl

Beweging naar sterke steden, dorpen en regio's wordt een van de plannen, weergegeven op bovenstaande kaart, van de Nota Ruimte. Bron± Voorontwerp Nota Ruimte, Ministerie van VRO.

Sinds kort is er een nieuwe website online, met informatie over de toekomstige ruimtelijke inrichting van Nederland. Op www.ruimtelijkeordening.nl is alles over de nieuwe Nota Ruimte te vinden, die in 2026 verschijnt.

Het voorontwerp kwam in juni 2024 uit, met daarin de plannen voor de ruimtelijke ordening voor het Nederland van 2050, en een globalere visie tot 2100. Steden rond de Randstad, de Bandstad genoemd, waaronder Zwolle, Deventer, Arnhem en de Brabantse steden, zullen mogen uitbreiden. Steden in de Randstad echter niet. Deze zullen vooral binnen de grenzen ruimte voor nieuwe projecten moeten vinden.  

Het kabinet presenteerde ook in 2004 al een Nota Ruimte over de toekomstige inrichting van Nederland. Die behandelde het overdragen van verantwoordelijkheden van het rijk naar provincies en gemeenten. In 2010 werd het ministerie van VROM (Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu) vervolgens ondergebracht bij andere ministeries. 

Kortere verbinding Mumbai met vasteland

Langste zeebrug India geopend: Atal Setu

Reizen in het westen van India is makkelijker geworden sinds de komst van de langste zeebrug van het land. Premier Modi heeft de de Trans Harbour Link (Atal Setu), 12 januari jl. officieel geopend. De 21,8 lange brug verbindt Mumbai, gelegen op een schiereiland, met het snel groeiende commerciële centrum Pune op het vasteland aan de overkant van de Thane Creek. Daar is ook Navi Mumbai Airport in aanbouw. Dat betekent een verkorting van de reistijd van 2 uur tot 15-20 min. Ook is de afstand korter naar Goa en Zuid-India. Naar schatting zullen dagelijks 70.000 voertuigen over de brug rijden. Maar ook wonen in Pune zal aantrekkelijker worden, voorspelt de vastgoedsector.

Atal Setu ’s avonds. Bron: Wikipedia          

Brug van Mumbai naar-Pune: (zie blauwe stip) van 120 naar ongeveer 20 min. reistijd. Bron: Wikipedia            

Tol wordt via tolhuisjes langs de kant van de  weg geheven, bij langsrijden, zonder te hoeven stoppen. Er is berekend dat de CO2-uitstoot door het verkeer met meer 25.000 miljoen ton zal afnemen.

Bij de aanleg van de brug zijn allerlei nieuwe ingenieurstechnieken toegepast en heeft duurzaamheid centraal gestaan. Niet alleen voorkomt een hoogwaardige betonmix langdurig scheuren in het wegdek als gevolg van corrosie door zeewater en hitte, aldus een zegsman van de verantwoordelijke instantie voor de bouw van de brug, MMRDA (Mumbai Metropolitan Region Development Authority). Ook is ervoor gezorgd dat brugverlichting, geluid en trillingen het zeeleven niet verstoren. Ervaren duikers monteerden steuntorens en funderingen onder water, met behulp vangeavanceerde apparatuur zoals op afstand bediende voertuigen.

Ten slotte: de brug is aardbevingsbestendig: seismische lagers fungeren als buffer tussen wegdek en steunpijlers, die buigen in plaats van breken onder spanning, waardoor tijdens een aardbeving trillingen worden geabsorbeerd en de constructie beschermd.

Mumbai (voorheen Bombay), de modernste en dichtstbevolkte metropool van, kent een enorme stedelijke groei. India, momenteel de snelst groeiende en 5e economie in de wereld, legt de focus,  om zich verder te ontwikkelen, op grote infrastructuurprojecten. “Dit wonder pakt de problemen als gevolg van ruimtegebrek aan, opgelegd door geografische beperkingen en ontsluit ook nieuwe kansen voor toerisme, economische groei en werkgelegenheid, aldus de Deccan Herald. Kosten van de nieuwe zeebrug: $ 2,2 miljard, mede bekostigd door Japan.

Bronnen: India Today, The Economic Times, Business Today, Deccan Tribune. 

Venezuela  eerste land dat gletsjers verliest

Venezuela wordt het eerste land dat haar gletsjers verliest. Tropische gletsjers, binnen de 30° NB en 30° ZB en meestal boven de 5000 meter gelegen, zoals in de Andes in Zuid-Amerika, de Kilimanjaro in Afrika en de toppen van Papoea in Indonesië, zijn gevoeliger voor klimaatvariaties dan polaire gletsjers. Studies laten zien dat stijgende gemiddelde temperaturen, meer regen en minder sneeuw, belangrijke oorzaken zijn van de snelle terugtrekking van de Venezolaanse gletsjers.

Ondanks dat de gletsjers in tropische gebieden liggen, blijven de temperaturen dankzij de grote hoogte waarop ze liggen koud genoeg om het hele jaar door ijs te behouden. Het microklimaat bevordert de vorming van gletsjers.

De hoogste bergen van Venezuela, die aan de noordkant van de Andes liggen, zijn veel kouder dan de omliggende tropische gebieden. Historisch gezien lagen in dit gebied meerdere Venezolaanse gletsjers. Zoals in de Sierra Nevada de Mérida, het hoogste deel van het Andesgebergte in dit land, met een oppervlakte van ongeveer 10 vierkante kilometer rond 1910. Deze gletsjers maakten deel uit van de tropische gletsjers van de Andes. Door stijgende temperaturen en veranderingen in neerslagpatronen zijn deze gletsjers echter gestaag gekrompen.

Door de grote hoogte en ligging aan de voet van Pico Humboldt, geloofden wetenschappers dat de positie van de gletsjer op een zachtere helling ervoor zorgde dat sneeuw zich ophoopte en verdichtte tot ijs, waardoor hij langer kon overleven dan andere gletsjers in de regio.

In 1910 had de gletsjer nog een doorsnede van 3 vierkante kilometer, in 1988 niet meer dan 0,6 vierkante kilometer en in 2015 slechts 0,1 vierkante kilometer

De Humboldt-gletsjer is al vijftien jaar de enige gletsjer in Venezuela. Een studie uit 2020 die topografische gegevens, luchtfoto's, satellietbeelden, historische kaarten, panoramische foto's en veldobservaties gebruikte om kaarten van 1:5.000 van de  gletsjerbedekking van 1952 tot 2019 te vervaardigen, liet zien dat het gletsjergebied in Venezuela tussen 1952 en 2019 met 98% was afgenomen, van 2.317 km² naar 0.046 km².

In 2024 was de Humboldt-gletsjer gekrompen tot een oppervlakte van slechts twee hectare, waardoor het volgens de definitie van veel glaciologen geen gletsjer meer genoemd kan worden.

 Humboldt-gletsjer, 6 januari 2015. Afbeelding: Landsat 8, NASA, publiek domein.